-Η ελληνική πλευρά ζητά συμπληρώσεις στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τη διασυνοριακή σύνδεση με Ερυθροπόταμο και Έβρο – Αρσενικό, υδράργυρος, όξινη απορροή και κίνδυνος διασποράς ρύπων στο μικροσκόπιο
Ρεπορτάζ: Νίκος Κιοσσές – xanthi24.com
Μια υπόθεση που ξεπερνά πλέον τα όρια της Βουλγαρίας και αφορά άμεσα την ελληνική Θράκη βρίσκεται σε κρίσιμο στάδιο. Πρόκειται για το επενδυτικό σχέδιο εξόρυξης και επεξεργασίας πολυμεταλλικών μεταλλευμάτων στο κοίτασμα Rozino, στην περιοχή Tintyava του δήμου Ivaylovgrad, στην περιφέρεια Haskovo της Βουλγαρίας.
Το ενδιαφέρον για τον Έβρο δεν προκύπτει απλώς από τις αντιδράσεις που έχουν καταγραφεί τις τελευταίες ημέρες. Προκύπτει από τα ίδια τα επίσημα έγγραφα της διασυνοριακής περιβαλλοντικής διαδικασίας.
Και το στοιχείο που κάνει την υπόθεση ιδιαίτερα σημαντική είναι ότι το ελληνικό Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει ζητήσει από τη βουλγαρική πλευρά συμπληρώσεις και επανεξέταση συγκεκριμένων σημείων της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, μεταξύ άλλων για τη δυνητική μεταφορά ρυπαντικού φορτίου μέσω ενός υδρολογικού συστήματος που συνδέεται με τον Ερυθροπόταμο και στη συνέχεια με τον Έβρο.
Δεν είναι πλέον μια θεωρητική συζήτηση
Η ελληνική συμμετοχή στη διαδικασία δεν είναι καινούργια. Ήδη από το 2024 η Ελλάδα είχε γνωστοποιήσει στη Βουλγαρία την πρόθεσή της να συμμετάσχει στη διασυνοριακή διαδικασία περιβαλλοντικής εκτίμησης για το έργο Rozino.
Το έργο προβλέπει επιφανειακή εξόρυξη πολυμεταλλικών, χρυσο-αργυρούχων μεταλλευμάτων, εγκαταστάσεις επεξεργασίας, χώρους απόθεσης στείρων υλικών και εγκατάσταση διαχείρισης μεταλλευτικών αποβλήτων.
Σύμφωνα με την επίσημη περιγραφή του επενδυτικού σχεδίου που έχει δημοσιοποιήσει το βουλγαρικό Υπουργείο Περιβάλλοντος και Υδάτων, η προτεινόμενη μελλοντική παραχωρησιακή έκταση ανέρχεται σε περίπου 3.044,7 στρέμματα, ενώ η έκταση που προβλέπεται να διαταραχθεί ανέρχεται σε περίπου 1.308,5 στρέμματα. Η μονάδα επίπλευσης σχεδιάζεται για επεξεργασία έως 1,75 εκατ. τόνων μεταλλεύματος ετησίως, ενώ η συνολική περίοδος εκμετάλλευσης υπολογίζεται περίπου στα εννέα χρόνια.
Το ίδιο έγγραφο αναφέρει ότι το έργο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ανοιχτό ορυχείο, μονάδα εμπλουτισμού, χώρους απόθεσης στείρων, δεξαμενές νερού και εγκατάσταση διαχείρισης μεταλλευτικών αποβλήτων.
Το σημείο που αφορά περισσότερο την Ελλάδα: το νερό
Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη πτυχή της υπόθεσης.
Σε έγγραφο του ελληνικού Υπουργείου Περιβάλλοντος προς τη βουλγαρική πλευρά, η ελληνική υπηρεσία επισημαίνει ότι η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων δεν παρουσιάζει ολοκληρωμένη υδρογραφική και υδρογεωλογική αξιολόγηση της διασυνοριακής σύνδεσης από την περιοχή του έργου προς την Ελλάδα.
Το ελληνικό Υπουργείο καταγράφει μάλιστα συγκεκριμένη υδρολογική αλληλουχία:
Yuren Dere → Arpa Dere → Byala Reka → Luda Reka / Ερυθροπόταμος → Έβρος.
Σύμφωνα με τις ελληνικές παρατηρήσεις, η πιθανή μεταφορά ρυπαντικού φορτίου σε αυτή την ακολουθία δεν έχει ποσοτικοποιηθεί επαρκώς, ενώ δεν έχει αξιολογηθεί με πληρότητα ούτε η επίδραση στις χρήσεις των υδάτων στην ελληνική επικράτεια.
Για τον λόγο αυτό ζητείται συμπληρωματική υδρολογική και υδρογεωλογική προσομοίωση, η οποία να καλύπτει και τα ελληνικά υπόγεια και επιφανειακά υδατικά συστήματα του Ερυθροπόταμου και του Έβρου.
Με απλά λόγια:
Το ελληνικό Υπουργείο δεν λέει ότι «θα μολυνθεί ο Έβρος».
Λέει κάτι διαφορετικό και ιδιαίτερα σημαντικό:
ότι η Μελέτη πρέπει να εξετάσει με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια εάν και με ποιον τρόπο θα μπορούσε να μεταφερθεί ρυπαντικό φορτίο προς την ελληνική πλευρά.
Αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη για την αντικειμενική ενημέρωση.
Αρσενικό και υδράργυρος στο μικροσκόπιο
Οι ελληνικές παρατηρήσεις δεν περιορίζονται στην υδρολογία.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος επισημαίνει ότι στο μετάλλευμα συνυπάρχουν στοιχεία όπως αρσενικό και υδράργυρος, ενώ ζητά πληρέστερο γεωχημικό χαρακτηρισμό των μεταλλευμάτων, των στείρων υλικών και των τελμάτων και ποσοτική εκτίμηση των πιθανών ροών ρυπαντικού φορτίου προς τους κατάντη διασυνοριακούς αποδέκτες.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο αρσενικό, για το οποίο το ελληνικό έγγραφο επικαλείται στοιχεία της προγενέστερης τεχνικής μελέτης του φορέα του έργου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία θα καταλήξουν στον Έβρο.
Σημαίνει ότι, κατά την ελληνική περιβαλλοντική αρχή, η παρουσία τους επιβάλλει αναλυτικότερη και ποσοτική αξιολόγηση των πιθανών διαδρομών μεταφοράς τους.
Η «όξινη απορροή» και το μεγάλο ερώτημα των τελμάτων
Ένα ακόμη σημείο που ξεχωρίζει στις ελληνικές παρατηρήσεις αφορά το ενδεχόμενο δημιουργίας όξινης απορροής (Acid Rock Drainage).
Το ελληνικό Υπουργείο αναφέρει ότι τμήματα του έργου, όπως τα πρανή του ανοιχτού ορύγματος, τα στείρα και τα τέλματα, είναι περιοχές που μπορεί να ευνοήσουν τέτοιο φαινόμενο.
Παράλληλα, σημειώνει ότι η εκτίμηση της ΜΠΕ περί μη παραγωγής όξινης απορροής βασίζεται σε στατικές δοκιμές και ζητά να συνεκτιμηθούν επιπλέον κινητικές δοκιμές και γεωχημική μοντελοποίηση, ώστε να αξιολογηθεί καλύτερα η μακροχρόνια συμπεριφορά των υλικών.
Πρόκειται για ζήτημα που έχει ιδιαίτερη σημασία σε ένα έργο με μεγάλη διάρκεια ζωής των μεταλλευτικών εγκαταστάσεων και των χώρων διαχείρισης αποβλήτων.
Ακόμη ένα κρίσιμο σημείο: ο χείμαρρος Yuren Dere
Στο ίδιο έγγραφο υπάρχει μια ακόμη παρατήρηση που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Το ελληνικό Υπουργείο αναφέρει ότι η εγκατάσταση διαχείρισης τελμάτων και ο εξωτερικός χώρος απόθεσης στείρων έχουν σχεδιαστεί σε περιοχή που καλύπτει τη φυσική κοίτη του Yuren Dere.
Η ελληνική πλευρά ζητά να εξεταστούν εναλλακτικές λύσεις χωροθέτησης εκτός της φυσικής κοίτης, καθώς και η πιθανότητα χρήσης διαφορετικής μεθόδου διαχείρισης των τελμάτων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο ενδεχόμενο ακραίου πλημμυρικού φαινομένου.
Το ελληνικό Υπουργείο ζητά αναλυτικότερη υδραυλική προσομοίωση και, σε περίπτωση αστοχίας, μελέτη της διαδρομής που θα μπορούσε να ακολουθήσει το υλικό προς την ελληνική επικράτεια, συμπεριλαμβανομένων χαρτών κατάκλυσης και εκτίμησης των πιθανών επιπτώσεων στον πληθυσμό και στις αγροτικές εκτάσεις του Έβρου.
Τι απαντά η πλευρά της επένδυσης
Η άλλη πλευρά, ωστόσο, υποστηρίζει ότι η δημόσια συζήτηση πρέπει να βασίζεται στα επίσημα στοιχεία και στην τεχνογνωσία και όχι σε συμπεράσματα που δεν έχουν τεκμηριωθεί.
Η εταιρεία Tintyava Exploration έχει τοποθετηθεί δημόσια για τις ανησυχίες που έχουν εκφραστεί στον Έβρο, δηλώνοντας ότι σέβεται την ευαισθησία για τον Ερυθροπόταμο, τον Έβρο και τον αγροτικό πλούτο της Θράκης και ότι είναι διαθέσιμη να παράσχει στοιχεία, να απαντήσει σε ερωτήματα των ελληνικών αρχών και πολιτών και να δεχθεί επιτόπιες επισκέψεις και κοινή παρακολούθηση.
Στην ενημερωτική πλατφόρμα που έχει δημιουργήσει για το έργο, η εταιρεία υποστηρίζει επίσης ότι δεν προβλέπεται άντληση ή απόρριψη υδάτων που να επηρεάζει τον Ερυθροπόταμο, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της μελέτης. Παράλληλα, παρουσιάζει το έργο ως σημαντική επένδυση για την περιοχή του Ivaylovgrad, με θέσεις εργασίας και οικονομικά οφέλη.
Αυτό είναι ένα στοιχείο που πρέπει να καταγράφεται στο ρεπορτάζ, καθώς η υπόθεση βρίσκεται ακόμη σε διαδικασία περιβαλλοντικής αξιολόγησης και δεν έχει κριθεί οριστικά.
Και ο Έβρος γιατί ενδιαφέρεται τόσο έντονα;
Η απάντηση βρίσκεται στη γεωγραφία και κυρίως στην υδρολογική σύνδεση που εξετάζουν οι αρμόδιες αρχές.
Η ελληνική πλευρά δεν αντιμετωπίζει το Rozino ως ένα έργο που βρίσκεται απλώς «στη Βουλγαρία».
Το εξετάζει ως πιθανή διασυνοριακή περιβαλλοντική υπόθεση, ακριβώς επειδή υπάρχουν υδρολογικές και υπόγειες συνδέσεις που πρέπει να αξιολογηθούν.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η ουσία της υπόθεσης:
Η Ελλάδα δεν καλείται να αποφασίσει αν θέλει ή δεν θέλει μια βουλγαρική επένδυση. Καλείται να διασφαλίσει ότι οι πιθανές επιπτώσεις στην ελληνική επικράτεια θα έχουν μελετηθεί επαρκώς πριν ληφθούν οι τελικές αποφάσεις.
Η δημόσια διαβούλευση είναι ακόμη ανοιχτή
Το ελληνικό Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσε στις 15 Ιουλίου 2026 την έναρξη της δημόσιας διαβούλευσης για τις διασυνοριακές περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου.
Το Υπουργείο καλεί το ενδιαφερόμενο κοινό στην Ελλάδα να καταθέσει τις απόψεις του επί των διαθέσιμων πληροφοριών, της ΜΠΕ και της μη τεχνικής περίληψης. Η προβλεπόμενη προθεσμία είναι 30 εργάσιμες ημέρες από τη δημοσίευση της ανακοίνωσης.
Με βάση την ημερομηνία έναρξης της διαβούλευσης, η προθεσμία συμπίπτει χρονικά με το τέλος Αυγούστου, γεγονός που σημαίνει ότι οι ενδιαφερόμενοι φορείς και πολίτες πρέπει να κινηθούν άμεσα εφόσον επιθυμούν να καταθέσουν τεκμηριωμένες παρατηρήσεις.
Οι απόψεις διαβιβάζονται στη Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Η επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος για τη διαβούλευση
Το πραγματικό ερώτημα για τη Θράκη
Η συζήτηση για το Rozino έχει ήδη πάρει έντονα πολιτικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά στον Έβρο, με τον Δήμο Σουφλίου να έχει εκφράσει ομόφωνη αντίθεση στην εξόρυξη.
Όμως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της υπόθεσης βρίσκεται αλλού.
Στα ίδια τα επίσημα έγγραφα.
Η ελληνική πλευρά ζητά απαντήσεις για:
- την υδρολογική σύνδεση με τον Ερυθροπόταμο και τον Έβρο,
- τα υπόγεια ύδατα,
- τη μεταφορά πιθανών ρυπαντικών φορτίων,
- την παρουσία επικίνδυνων στοιχείων,
- την πιθανότητα όξινης απορροής,
- τη διαχείριση των τελμάτων,
- την ασφάλεια των εγκαταστάσεων,
- τα ακραία πλημμυρικά φαινόμενα,
- και τις πιθανές επιπτώσεις σε πληθυσμό και αγροτικές εκτάσεις στην ελληνική πλευρά.
Αυτό σημαίνει ότι η υπόθεση δεν έχει κλείσει.
Αντίθετα, βρίσκεται σε ένα κρίσιμο στάδιο όπου οι περιβαλλοντικές παράμετροι εξετάζονται και από την ελληνική πλευρά.
Ροζίνο: Η Θράκη ζητά απαντήσεις πριν υπάρξουν αποφάσεις
Το ζητούμενο σε μια τόσο σοβαρή διασυνοριακή υπόθεση δεν είναι ούτε η κινδυνολογία ούτε η άκριτη αποδοχή μιας μεγάλης επένδυσης.
Είναι η τεκμηρίωση.
Εάν το έργο μπορεί πράγματι να λειτουργήσει χωρίς να δημιουργεί κίνδυνο για τα νερά, τα οικοσυστήματα και τις δραστηριότητες στην ελληνική πλευρά, αυτό θα πρέπει να αποδειχθεί με πλήρη, αξιόπιστα και μετρήσιμα επιστημονικά δεδομένα.
Και εάν υπάρχουν κενά, αυτά πρέπει να καλυφθούν πριν από οποιαδήποτε οριστική περιβαλλοντική απόφαση.
Για τον Έβρο, το θέμα δεν είναι μακρινό.
Είναι μια υπόθεση που αφορά ένα διασυνοριακό υδάτινο σύστημα και, κατ’ επέκταση, την περιβαλλοντική ασφάλεια μιας περιοχής που έχει ήδη πληρώσει βαρύ τίμημα από φυσικές καταστροφές και πιέσεις στο παραγωγικό της περιβάλλον.
Το xanthi24.com θα παρακολουθήσει την υπόθεση από την πλευρά των επίσημων εγγράφων και των τεκμηριωμένων στοιχείων, καθώς η διαβούλευση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Πηγές: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Ελλάδας – Υπουργείο Περιβάλλοντος και Υδάτων Βουλγαρίας – επίσημα έγγραφα της διασυνοριακής διαδικασίας – στοιχεία της Tintyava Exploration.



EmoticonEmoticon